<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ru">
	<id>https://penza-enc.ru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8</id>
	<title>Археологические памятники - История изменений</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://penza-enc.ru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://penza-enc.ru/index.php?title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8&amp;action=history"/>
	<updated>2026-10-13T03:48:04Z</updated>
	<subtitle>История изменений этой страницы в вики</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.35.0</generator>
	<entry>
		<id>https://penza-enc.ru/index.php?title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8&amp;diff=11813&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin в 12:19, 6 октября 2026</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://penza-enc.ru/index.php?title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8&amp;diff=11813&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-06T12:19:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left diff-editfont-monospace&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ru&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Предыдущая&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Версия 12:19, 6 октября 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Строка 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Строка 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&amp;gt;	'''АРХЕОЛОГИ’ЧЕСКИЕ ПА’МЯТНИКИ''', материальные остатки &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;жизнедеятельности и погребальной практики человека&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Раскопками в &lt;/del&gt;Пенз. обл. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;изучена только незначительная часть ''А.п.'' Для &lt;/del&gt;камен. века – это &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;сезонные &lt;/del&gt;стоянки (&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Археологический &lt;/del&gt;комплекс поселений эпох неолита-бронзы в окрестностях &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;г&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Пензы&lt;/del&gt;, Озименки, Подлесное &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;4, 5, 7&lt;/del&gt;, Потодеево&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;)&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;для энеолита сезонные и долговременные поселения (Русское-Труево 1 и 2&lt;/del&gt;, Скачки&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Грабово 1, Старая Яксарка, Большой Колояр&lt;/del&gt;, Веденяпино&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Софьино&lt;/del&gt;), для бронз. века – это поселения (Алферьевское, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Смычка, Кула&lt;/del&gt;, Старо-Захаркинское &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;и др.) и курганы (Шингал, Агринка, Кевдо-Мельситово и др.&lt;/del&gt;). В эпоху раннего железного века появились &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;укрепленные &lt;/del&gt;поселения – городища (Ахунское 1 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;и 2&lt;/del&gt;, Екатериновское). Но особенно много разнообразных &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''&lt;/del&gt;А.п.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'' &lt;/del&gt;относится к средневековью. Это &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;мордовские &lt;/del&gt;могильники, селища и городища (Алферьевский, Армиёвский, Кармалейский, Селиксенский &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археологические &lt;/del&gt;районы; Беднодемьяновский, Красный &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Восток–Казбек&lt;/del&gt;, Пановский, Ражкинский, Селикса-Трофимовский&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Шемышейский, 2-й Усть-Узинский&lt;/del&gt;, Чернозерский могильники; Степановский, Сядемский, Тезиково-Михайловский &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археологические &lt;/del&gt;комплексы). Большую группу &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''&lt;/del&gt;А.п.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'' &lt;/del&gt;составляют средневековые поселения с коричнево- красной гончарной посудой (&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Золотаревское&lt;/del&gt;, Юловское городища; Садовские поселения; Неклюдовский, Серго-Поливановский &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археологические &lt;/del&gt;комплексы). В &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;западных районах &lt;/del&gt;Пенз. обл. встречаются &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;древнерусские &lt;/del&gt;поселения. Есть &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''&lt;/del&gt;А.п.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'' &lt;/del&gt;и эпохи Золотой Орды (Мохши, Рамзайские курганы). &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Неизученные ''А.п.'' &lt;/del&gt;охраняются гос-вом для будущих &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;исследований&lt;/del&gt;.&amp;lt;/p&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&amp;gt;	'''АРХЕОЛОГИ’ЧЕСКИЕ ПА’МЯТНИКИ''', материальные остатки &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;жизнедеят-ти чел&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;В &lt;/ins&gt;Пенз. обл. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;для &lt;/ins&gt;камен. века – это стоянки (&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Археол. &lt;/ins&gt;комплекс поселений эпох неолита-бронзы в окрестностях &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;П&lt;/ins&gt;., Озименки, Подлесное, Потодеево, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Рус. Труёво&lt;/ins&gt;, Скачки, Веденяпино), для бронз. века – это поселения &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;и курганы &lt;/ins&gt;(Алферьевское, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Старая Яксарка&lt;/ins&gt;, Старо-Захаркинское &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;поселение&lt;/ins&gt;). В эпоху раннего железного века появились &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;укреплённые &lt;/ins&gt;поселения – городища (Ахунское 1, Екатериновское&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Ош-Панда&lt;/ins&gt;). Но особенно много разнообразных А. п. относится к средневековью. Это &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;морд. &lt;/ins&gt;могильники, селища и городища (Алферьевский, Армиёвский, Кармалейский, Селиксенский &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археол. &lt;/ins&gt;районы; Беднодемьяновский, Красный &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Восток-Казбек&lt;/ins&gt;, Пановский, Ражкинский, Селикса-Трофимовский, Чернозерский могильники; Степановский, Сядемский, Тезиково-Михайловский &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археол. &lt;/ins&gt;комплексы). Большую группу А. п. составляют средневековые поселения с коричнево-красной гончарной посудой (&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Золотарёвское&lt;/ins&gt;, Юловское&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Рус.-Труёвское &lt;/ins&gt;городища; Садовские поселения; Неклюдовский, Серго-Поливановский &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;археол. &lt;/ins&gt;комплексы). В &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;зап. р-нах &lt;/ins&gt;Пенз. обл. встречаются &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;древнерус. &lt;/ins&gt;поселения. Есть А. п. и эпохи Золотой Орды (Мохши&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Никольское селище&lt;/ins&gt;, Рамзайские курганы). &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Нек-рые из них были раскопаны и стали эталонными для своей эпохи (Озименки, Ражкинский могильник, Золотарёвское и Наровчатское городища), остальные же &lt;/ins&gt;охраняются гос-вом для будущих &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;исследователей&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/p&amp;gt;'''''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Лит&lt;/ins&gt;.:''''' Полесских М.Р. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Археологические памятники &lt;/ins&gt;Пензенской области. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Путеводитель. П.&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1970&lt;/ins&gt;; &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;История Пензенского края&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;П&lt;/ins&gt;., &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2022. Т. 1 История Пензенского края с древнейших времен до конца XVIII в.&lt;/ins&gt;; &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Белорыбкин Г.Н., Винничек В&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;А&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Гущин &lt;/ins&gt;А.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;А&lt;/ins&gt;., &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Измайлов И&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Л., Купченков А.М., Мельниченко О&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;В&lt;/ins&gt;., &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Осипова Т.&lt;/ins&gt;В.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Первушкин &lt;/ins&gt;В.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;И., &lt;/ins&gt;Ставицкий &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;В.В. Археология Пензенского края. П., 2024.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&lt;/del&gt;&amp;gt;	'''''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Ист&lt;/del&gt;.:''''' Полесских М.Р. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Памятники материальной культуры &lt;/del&gt;Пензенской области. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Пенза&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1960&lt;/del&gt;; &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Его же&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Археологические памятники Пензенской области&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Пенза&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1970&lt;/del&gt;; &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Пензенский край в истории и культуре России / под ред&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;О&lt;/del&gt;.А. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Суховой&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Пенза&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2014&lt;/del&gt;.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''Г&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Н&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Белорыбкин&lt;/del&gt;, В. В. Ставицкий&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;''Г. Н. Белорыбкин''&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:История]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:История]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://penza-enc.ru/index.php?title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8&amp;diff=217&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin: Новая страница: «&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;	'''АРХЕОЛОГИ’ЧЕСКИЕ ПА’МЯТНИКИ''', материальные остатки жизнедеятельности и...»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://penza-enc.ru/index.php?title=%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8&amp;diff=217&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-12-20T11:09:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Новая страница: «&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&amp;gt;	&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АРХЕОЛОГИ’ЧЕСКИЕ ПА’МЯТНИКИ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, материальные остатки жизнедеятельности и...»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Новая страница&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&amp;gt;	'''АРХЕОЛОГИ’ЧЕСКИЕ ПА’МЯТНИКИ''', материальные остатки жизнедеятельности и погребальной практики человека. Раскопками в Пенз. обл. изучена только незначительная часть ''А.п.'' Для камен. века – это сезонные стоянки (Археологический комплекс поселений эпох неолита-бронзы в окрестностях г. Пензы, Озименки, Подлесное 4, 5, 7, Потодеево), для энеолита сезонные и долговременные поселения (Русское-Труево 1 и 2, Скачки, Грабово 1, Старая Яксарка, Большой Колояр, Веденяпино, Софьино), для бронз. века – это поселения (Алферьевское, Смычка, Кула, Старо-Захаркинское и др.) и курганы (Шингал, Агринка, Кевдо-Мельситово и др.). В эпоху раннего железного века появились укрепленные поселения – городища (Ахунское 1 и 2, Екатериновское). Но особенно много разнообразных ''А.п.'' относится к средневековью. Это мордовские могильники, селища и городища (Алферьевский, Армиёвский, Кармалейский, Селиксенский археологические районы; Беднодемьяновский, Красный Восток–Казбек, Пановский, Ражкинский, Селикса-Трофимовский, Шемышейский, 2-й Усть-Узинский, Чернозерский могильники; Степановский, Сядемский, Тезиково-Михайловский археологические комплексы). Большую группу ''А.п.'' составляют средневековые поселения с коричнево- красной гончарной посудой (Золотаревское, Юловское городища; Садовские поселения; Неклюдовский, Серго-Поливановский археологические комплексы). В западных районах Пенз. обл. встречаются древнерусские поселения. Есть ''А.п.'' и эпохи Золотой Орды (Мохши, Рамзайские курганы). Неизученные ''А.п.'' охраняются гос-вом для будущих исследований.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;p align=&amp;quot;justify&amp;quot;&amp;gt;	'''''Ист.:''''' Полесских М.Р. Памятники материальной культуры Пензенской области. Пенза, 1960; Его же. Археологические памятники Пензенской области. Пенза, 1970; Пензенский край в истории и культуре России / под ред. О.А. Суховой. Пенза, 2014.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Г. Н. Белорыбкин, В. В. Ставицкий''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Категория:История]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
</feed>